e-Słownik

Słownik techniczny techniki grzewczej

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U W X Y Z

abisynka - pompa ręczna - pobieranie wody następuje przez pompowanie ręczną dźwignią, co powoduje ruch tłoka i podniesienie słupa wody. Abisynka może pobierać wodę z głębokości 3 – 7 m. 

ABS (AKRYL BUTADIEN STYREN) - tworzywo sztuczne, o własnościach podobnych do udoskonalonego polistyrenu, powszechnie stosowane w technice instalacyjnej.

absorbery - są integralnym składnikiem każdego kolektora słonecznego. Usytuowane są one pod przepuszczalnym dla światła, słabo odbijającym pokryciem kolektora i są wystawione bezpośrednio na promieniowanie słoneczne. Absorber połyka (absorbuje) promieniowanie słoneczne prawie całkowicie i przekształca energię słoneczną w ciepło. Pod względem wysokiej sprawności wyróżniają się szczególnie absorbery, które posiadają wysoko selektywne powłoki.

akumulacja ciepła - zdolność materiałów do magazynowania ciepła.

anoda magnezowa - jest to cylindryczny pręt wykonany z magnezu, który ma za zadanie wytwarzać odpowiednie napięcie elektryczne chroniące wewnętrzną powierzchnię podgrzewacza przed zjawiskiem korozji.

armatura (osprzęt) - wyposażenie rurociągów instalacyjnych (wodociągów, gazociągów, rur kanalizacyjnych i grzewczych), na które składają się zawory, kurki, zasuwy, baterie i inne. 
 
aqua-comfort system - utrzymuje w stanie gotowości pewną ilość podgrzanej uprzednio wody w płytowym wymienniku ciepła, wykonanym ze stali szlachetnej i w ten sposób zapewnia szybkie dostarczanie ciepłej wody o stałej temperatury na wypływie (np. w kotłach dwufunkcyjnych VUW marki Vaillant). 
 
aqua-kondens system - wykorzystuje skutecznie ciepło kondensacji również w procesie przygotowywania ciepłej wody i w związku z tym pracuje nadzwyczaj ekologicznie i efektywnie (np. w kotłach EcoCOMPACT, EcoTEC i EcoVIT marki Vaillant).

aqua-platine - płyta wodna Aqua-Platine jest podstawowym elementem kotłów wiszących Vitopend 100/200, Vitodens 100/200, i Vitoplus 300 marki Viessmann. W zwyczajnych kotłach dostęp do różnych zespołów, np. przy konserwacji, był często bardzo utrudniony. Niektóre elementy, jak np. naczynie wyrównawcze, było dostępne tylko po kompletnym rozmontowaniu kotła.

aprobata techniczna - pozytywna ocena techniczna wyrobu, stwierdzająca jego przydatność do stosowania w budownictwie. Decyzje dopuszczenia do stosowania materiałów i wyrobów budowlanych wydawane są w Instytucie Techniki Budowlanej w trybie zgodnym z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 19.12.1994 r. w sprawie aprobat technicznych i kryteriów technicznych dotyczących wyrobów budowlanych (Dz.U. nr 10 z 1995 r.). 

audyt ekologiczny - pojęcie z rozporządzenia UE o dobrowolnym uczestnictwie przedsiębiorstw przemysłowych we wspólnotowym systemie zarządzania środowiskiem i kontroli ekologicznej zakładu. Definiuje ono kryteria, według których niezależni rzeczoznawcy oceniają system zarządzania środowiskiem w poszczególnych przedsiębiorstwach. 

azot - Azot (N) nie metaliczny pierwiastek chemiczny. Azot jest bezbarwnym, pozbawionym smaku i zapachu, występującym w postaci dwuatomowej molekuły gazem (N2). Azot jest podstawowym składnikiem powietrza ok. (78,09 Vol.-%). 
 
audyt energetyczny - opracowanie określające zakres i parametry techniczne oraz ekonomiczne przedsięwzięcia termo modernizacyjnego. Audyt powinien wskazywać możliwe rozwiązania, w tym rozwiązanie optymalne z punktu widzenia ekonomicznego (finanse, oszczędność energii) - powinno ono jednocześnie stanowić założenia do projektu budowlanego. Audyt energetyczny powinien też zawierać dane oraz ocenę stanu technicznego budynku, lokalnego źródła ciepła, lokalnej sieci ciepłowniczej oraz dane ich właściciela. Zakres i formę audytu określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 kwietnia 1999 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego oraz algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termo modernizacyjnego, a także wzorów kart audytu energetycznego (Dz. U. Nr 46, poz. 459, ze zm.). 

bezwładność cieplna - właściwość materiału (instalacji) polegająca na „zapamiętywaniu” bieżących parametrów cieplnych. W praktyce oznacza, że przyjmowanie ciepła nie rozpoczyna się od razu po jego dostarczeniu (co sprowadza się do długiego okresu, kiedy mimo dostarczania ciepła temperatura pozostaje bez zmian) albo magazynowanie ciepła i nie oddawanie go, mimo, że przestało być dostarczane.
 
biferralna zespolona powierzchnia grzewcza - powierzchnia grzewcza z materiałów żelaznych – żeliwa i stali – składa się ze stalowego cylindra i wprasowanych w niego elementów żeliwnych z promieniowymi żebrami po stronie wewnętrznej. Żeliwna powłoka wewnętrzna, stykająca się ze spalinami, dzięki dokładnie obliczonemu, zdefiniowanemu przewodzeniu ciepła utrzymuje temperaturę wyższą, niż otoczony wodą kotłową cylinder stalowy. 

biwalentny, zasobnikowy podgrzewacz wody
- podgrzewacz zasobnikowy ciepłej wody, który posiada dwa wymienniki ciepła. Wymiennik dolny połączony jest z instalacją solarną, natomiast górny z konwencjonalnym systemem grzewczym. W przypadku, gdy energia słoneczna nie wystarcza, aby doprowadzić wodę w podgrzewaczu do odpowiedniej temperatury, to wtedy dodatkowe jej podgrzewanie przejmuje na siebie kocioł. 

Bosch Heatronic® - układ elektroniczny kompleksowo obsługujący wszystkie funkcje kotła. Wszystkie parametry pracy i wykonywane funkcje są wyświetlane w formie skrótów na cyfrowym wyświetlaczu, co zdecydowanie usprawnia instalację i serwis. Układ Bosch Heatronic® pozwala na szybkie i bezproblemowe zaprogramowanie wszystkich serwisowych parametrów pacy z elektronicznego panelu sterowania, jak również dostęp do wszystkich funkcji użytkowych za pomocą kilku przycisków. Dzięki temu kocioł jest wyjątkowo łatwy w montażu, serwisie i codziennej obsłudze.
Can-bus - technika przekazywania danych między urządzeniem grzewczym a np. regulatorem pokojowym, która umożliwia zdalne sterowanie ogrzewaniem i zaopatrywanie w ciepłą wodę oraz kontrolę pracy całego systemu grzewczego.

BZT (biochemiczne zapotrzebowanie na tlen)
Podstawowy wskaźnik zanieczyszczenia wód/składu ścieków. Mówi o ilości substancji organicznej zawartej w wodzie/ściekach. Określa ilość tlenu zużywanego przez mikroorganizmy do utlenienia w określonym czasie substancji organicznych i niektórych nieorganicznych zawartych w ściekach. Wartość BZT podawana jest w mg O2/dm3. Im większa wartość BZT, tym większe zanieczyszczenie substancjami organicznymi. BZT jest istotnym parametrem w przydomowych oczyszczalniach ścieków. Oczyszczalnia może dobrze pracować tylko do pewnej wysokości BZT (wskaźnik ten jest podawany dla każdego modelu oczyszczalni). Skuteczność oczyszczalni mierzy się przez stopień redukcji BZT. Wskaźnik BZT jest też określony przy wprowadzeniu ścieków do odbiornika.

Can-Bus - Technika przekazywania danych między urządzeniem grzewczym a np. regulatorem pokojowym, która umożliwia zdalne sterowanie ogrzewaniem i zaopatrywanie w ciepłą wodę oraz kontrolę pracy całego systemu grzewczego.

ciepło spalania - jest to energia uwolniona przy całkowitym spaleniu danego paliwa, odniesiona do jego ilości (np. pojemności), przy czym powstająca w procesie spalania para wodna ulega całkowitemu skropleniu i oddaje swoje ciepło parowania. Technika kondensacyjna wykorzystuje nie tylko ciepło, które powstaje w procesie spalania jako dająca się zmierzyć temperatura gazów spalinowych (wartość opałowa), lecz także dodatkowo ciepło zawartej w spalinach pary wodnej (ciepło parowania). Oznacza to: technika kondensacyjna wykorzystuje energię, która inaczej (jako strata kominowa) w najbardziej dosłownym znaczeniu uleciałaby kominem.

Comferral - powierzchnia grzewcza, żeliwna powłoka wewnętrzna, stykająca się ze spalinami, dzięki dokładnie obliczonemu, zdefiniowanemu przewodzeniu ciepła utrzymuje temperaturę wyższą, niż otoczony wodą kotłową cylinder stalowy. Dzięki temu unika się kondensacji pary wodnej zawartej w spalinach i uszkodzeń korozyjnych powodowanych przez kondensat.

cwu - ciepła woda użytkowa

cyrkulacja c.w.u - dodatkowy przewód łączący najdalszy punkt poboru c.w.u. z zasobnikiem c.w.u., po zamontowaniu na nim pompy, umożliwia cyrkulację c.w.u. w instalacji i natychmiastowy wypływ ciepłej wody po odkręceniu kranu.

dwustopniowa praca palników kotłów c.o - dwustopniowy tryb pracy palnika zapewnia, że kotły wykorzystują pełną moc tylko podczas szczególnie zimnych dni. A to zdarza się przeciętnie przez 15% wszystkich dni okresu grzewczego. Pozwala to na uzyskanie nie tylko znaczących oszczędności energii, lecz także chroni się środowisko bez porównania skuteczniej, niż w przypadku 1- stopniowych gazowych kotłów grzewczych. Dzięki dwustopniowości pracy kotła wartość normatywnego współczynnika wykorzystania pracy kotła wzrasta do 94%.

dyfuzja - w budownictwie - przenikanie cząstek gazu (najczęściej pary wodnej) przez przegrodę budowlaną.

DVGW - znak jakości, który potwierdza obok minimalnie wymaganych standardów bezpieczeństwa, także spełnienie ważnych wymagań jakościowych, dotyczących trwałości, niezawodności i użyteczności urządzeń, a również dogodność serwisowania, energooszczędność, przyjazne funkcjonowanie w środowisku.

elektryczne podgrzewacze wody - służą do wytwarzania i gromadzenia ciepłej wody przeznaczonej do zasilania instalacji ciepłej wody użytkowej. Pierwsze rozróżnienie pomiędzy poszczególnymi typami urządzeń może być dokonane na podstawie rodzaju grzałki, która może być zanurzana bezpośrednio, stykając się z wodą w zasobniku (mokra), albo sucha (nie ma kontaktu z wodą). Pod względem sposobu zainstalowania, podgrzewacze te dzielą się na wiszące pionowe, wiszące poziome i stojące na podstawie, kiedy instalowane są bezpośrednio na podłożu. Niektóre z urządzeń wiszących o małych pojemnościach występują w wersjach umieszczanych pod lub nad umywalkami. Łazienkowe podgrzewacze wody mogą ewentualnie mieścić w swoim wnętrzu wężownicę (modele z wężownicą), którą przepływa gorąca woda podgrzana w innym gazowym kotle centralnego ogrzewania (w analogiczny sposób jak to ma miejsce w przypadku zasobników do kotłów). Celem tego jest zintegrowanie z dodatkowym źródłem ciepła tej części energii cieplnej, która jest przekazywana ciepłej wodzie użytkowej. W celu zminimalizowania strat związanych ze stratami ciepła, między zewnętrzną obudową podgrzewacza, wykonaną z blachy pokrytej emalią, a wewnętrznym zasobnikiem, umieszczona jest gruba warstwa izolacji cieplnej z pianki poliuretanowej lub polistyrenu o zwiększonej gęstość.

emisja - powstawanie CO2 przy spalaniu kopalnych nośników energii w kg CO2/kWh zużytego paliwa. W każdym procesie spalania z udziałem kopalnych nośników energii powstają obok nieuniknionego dwutlenku węgla (CO2) także substancje szkodliwe: tlenek węgla (CO) i tlenki azotu (NOx). Szczególne znaczenie mają przy tym tlenki azotu. Są one odpowiedzialne zarówno za powiększanie się „dziury ozonowej“ jak i powstawanie „kwaśnych deszczów”.

Eutectoplex - człony żeliwne powierzchni grzewczej Eutectoplex wykonane są z eutektoidalnego (bez naprężeniowego) specjalnego żeliwa szarego o jednorodnej strukturze. Dzięki temu uzyskuje się równomierny przepływ ciepła i unika powstawania pęknięć naprężeniowych. Drobnoziarnistość płatków grafitu i wysoka czystość nisko fosforowego żeliwa specjalnego podwyższa jego ciągliwość (zdolność odkształcania). Materiał, kształt i geometria członów żeliwnych zapewniają przy ich odlewaniu równomierne stygnięcie w formie. W ten sposób z góry zapobiega się powstawaniu naprężeń wewnętrznych. Efekt: wysoka niezawodność eksploatacji i długa żywotność kotła.

gaz płynny LPG - do gazów płynnych (LPG = Liquified Petroleum Gas) zalicza się propan, butan oraz mieszaninę tych dwóch gazów. Gazy te są magazynowane i transportowane w postaci płynnej.

gaz ziemny CNG - (Compressed Natural Gas) oznacza gaz ziemny, który jest składowany pod wysokim ciśnieniem (ok. 200 bar) i używany jest do napędu np. samochodów ciężarowych.

gaz H - odnosi się do angielskiego słowa high (wysoki). Ten gaz ziemny posiada ciepło spalania równe 12 kWh/mł (w stanie znormalizowanym). Odpowiednikiem gazu ziemnego H jest w Polsce gaz ziemny E (GZ 50).

gęstość właściwa - charakterystyczna dla substancji lub materiału, masa jej (lub jego) jednostki objętości. Wyrażana w kg/m3, kg/l lub g/cm3. Od gęstości właściwej zależy wiele różnych cech materiałów i substancji. W odniesieniu do oleju opałowego - gęstość właściwa jest ściśle związana z wartością opałową, która jest tym większa, im mniejsza jest jego gęstość właściwa. Gęstość właściwą oleju łatwo zmierzyć, ważąc 1 l tego paliwa: dobrze jest, gdy masa ta wynosi 0,83-0,86 kg.

gęstość objętościowa - stosunek masy materiału do objętości, jaką zajmuje on łącznie z porami, mierzony zazwyczaj w kg/m3 lub g/cm3.

grupa bezpieczeństwa - zabezpiecza podgrzewacz zasobnikowy ciepłej wody przed zbyt wysokim ciśnieniem i składa się z następujących elementów: zawór bezpieczeństwa (zabezpiecza podgrzewacz wody użytkowej przed zbyt wysokim ciśnieniem), króciec pomiarowo-kontrolny, reduktor ciśnienia (reguluje ciśnienie w systemie wody pitnej), zawór zwrotny (nie dopuszcza, aby podgrzana woda użytkowa wracała do zimnej części jej sieci), przyłącze manometru oraz lejek odpływowy. Grupa bezpieczeństwa jest atestowana (UDT) razem z podgrzewaczem zasobnikowym wody użytkowej.

grzałka elektryczna sucha - to grzałka elektryczna wsuwana w specjalną osłonę izolującą, umieszczoną wewnątrz podgrzewacza. Grzałka nie ma, więc bezpośredniego kontaktu z wodą, co powoduje mniejsze osadzanie się kamienia kotłowego i daje możliwość sprawdzenia stanu grzałki bez konieczności opróżniania podgrzewacza.

grzałka elektryczna zanurzona (mokra) - zanurzona bezpośrednio w wodzie znajdującej się w podgrzewaczu.

grzejnik pokojowy - różne rodzaje radiatorów żeliwnych i stalowych, grzejniki płytowe, konwektory oraz specjalne odmiany konstrukcyjne grzejników np. grzejniki łazienkowe w postaci suszarek do ręczników. Grzejnik pokojowy oddaje ciepło poprzez konwekcję (unoszenie się ciepłego powietrza) i poprzez promieniowanie.

Heatpipe - Zasada - pojęcie to opisuje jedną z zasad konstrukcji kolektorów słonecznych. W systemie Heatpipe solarny czynnik grzewczy nie przepływa bezpośrednio przez rury próżniowe kolektora. W specjalnym absorberze rury próżniowej krąży czynnik nośny, parujący w nasłonecznionej części kolektora i przez skroplenie oddający ciepło solarnemu czynnikowi grzewczemu w części wymiennikowej absorbera.

hydrofobizacja - nasycenie materiału preparatem (impregnatem hydrofobizującym), który tworzy na jego powierzchni cienką warstwę chroniącą przed wnikaniem wody i brudu, a jednocześnie nie blokującą przepływu pary wodnej.
 
hydrogenerator - Generator Hydrodynamiczny HDG umożliwia wytwarzanie elektryczności z przepływu wody. W chwili odkręcenia kranu przepływająca przez turbinkę Generatora Hydrodynamicznego woda, natychmiast wytwarza serię iskier elektrycznych, czemu towarzyszy równoczesne otwarcie zaworu gazowego i zapalenie palnika głównego.
 
instalacja dachowa - Mniej kosztowny i oszczędzający miejsce wariant instalacji centralnego ogrzewania. W ten sposób można zaoszczędzić miejsce przeznaczone na monaż oraz koszty związane z przeprowadzeniem instalacji.
 
instalacja otwarta - woda z instalacji c.o. ma styczność z powietrzem atmosferycznym
 
instalacja zamknięta (ciśnieniowa) - woda z instalacji c.o. nie ma styczności z powietrzem atmosferycznym.
 
izolacja ciężka przeciwwodna - izolacja, która nie przepuszcza nie tylko wilgoci gruntowej, ale też wody działającej pod ciśnieniem. Wykonuje się ją albo z kilku (co najmniej trzech) warstw papy, albo z mocnych i odpornych na uszkodzenia folii z tworzywa sztucznego, zwykle chronionych przed uszkodzeniami mechanicznymi ścianką dociskową (np. z cegły) lub osłoną z folii tłoczonych. 
 
izolacja termiczna - to warstwa materiału izolacyjnego umieszczonego między zbiornikiem, a zewnętrzną obudową podgrzewacza, której celem jest zminimalizowanie strat ciepła
 
kaskada, układ kaskadowy - kombinacja kilku kotłów pracujących w jednym systemie (układ kaskadowy). Dzięki temu w niektórych przypadkach można rozwiązać problem nośności stropu, gdy chodzi o montaż kilku lekkich kotłów wiszących na ścianie, zamiast pojedynczych ciężkich kotłów stojących na podłodze.

komfort na rozkaz - patent Junkers, który polega na oszczędnym poborze ciepłej wody w urządzeniach dwufunkcyjnych. Punkt poboru wody jest na krótko otwarty i ponownie zamknięty. Krótko po tym ciepła woda jest do dyspozycji. W ten sposób nie ma konieczności spuszczania wody w oczekiwaniu na jej ogrzanie.
 
kondensat - Kondensat powstaje podczas pracy kotłów kondensacyjnych. W wyniku  schłodzenia spalin, para wodna zawarta w spalinach skrapla się do postaci kwaśnego kondensatu.
  
kotły dwufunkcyjne - przeznaczone do centralnego ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej.
 
kotły dwufunkcyjne z wbudowanym zasobnikiem - jest to kocioł wytwarzający ciepłą wodę zarówno do centralnego ogrzewania, jaki do zasilania sieci ciepłej wody użytkowej. Ta ostatnia gromadzona jest wewnątrz zbiornika (zasobnika), który umieszczony jest wewnątrz kotła. Kocioł załącza się sam okresowo w sposób niezależny, aby utrzymać temperaturę tej gromadzonej rezerwy ciepłej wody. W porównaniu do dwufunkcyjnego kotła przepływowego, kocioł akumulacyjny dostarcza większej ilości ciepłej wody, co stwarza większy komfort użytkowania
 
kotły jednofunkcyjne - przeznaczony wyłącznie do centralnego ogrzewania. Może współpracować z zasobnikami c.w.u. dla przygotowania ciepłej wody użytkowej.
 
kotły kondensacyjne - zużywają mniej energii, niż to ma miejsce w przypadku konwencjonalnego kotła grzewczego. Poprzez zastosowanie wymiennika ciepła o dużej powierzchni czynnej, wykonanego w postaci gładkich rur ze stali szlachetnej, wykorzystuje ona także ciepło zawarte w parze wodnej, które w metodach konwencjonalnych jest tracone wraz ze spalinami. Wprowadzenie tej przyszłościowej technologii powoduje oszczędność kosztów ogrzewania powyżej 15% w porównaniu ze stosowaniem nowych konwencjonalnych kotłów grzewczych oraz w znacznym samym stopniu przyczynia się do ochrony środowiska naturalnego.
 
koagulacja - łączenie rozproszonych w wodzie, nie opadających zanieczyszczeń w większe skupiska, w wyniku czego powstają łatwe do przefiltrowania osady i kłaczki
 
Low NOx - Niska emisja tlenków azotu (NOx) w spalinach
 
naczynie wzbiorcze przeponowe - kompensuje zmiany objętości wody grzewczej wynikające ze zmian jej temperatury. Brak naczynia wzbiorczego powodowałby ciągły wypływ nadmiaru wody poprzez zawór bezpieczeństwa. W naczyniu wzbiorczym znajduje się membrana oddzielająca od siebie przestrzenie wypełnione wodą i gazem. Stosuje się naczynia: do instalacji c.o. oraz do instalacji wody użytkowej.

ogrzewanie etażowe - każde piętro mieszkalne budynku jest ogrzewane przez oddzielne urządzenie grzewcze, na takiej samej zasadzie jest przygotowywana ciepła woda użytkowa. Rozwiązanie to umożliwia oddzielne rozliczenie zużycia gazu, indywidualne ustawienie temperatury pokojowej i godzin ogrzewania.

ogrzewanie dwururowe - instalacja c.o., która posiada pion zasilający i powrotny

ogrzewanie grawitacyjne - działanie ogrzewania wodnego grawitacyjnego polega na wykorzystaniu zjawiska zmiany gęstości wody wywołanego zmianą jej temperatury.

ogrzewanie mikro przewodowe - w ogrzewaniach tych w węźle mieszkaniowym montowane są rozdzielacze ( zasilający, powrotny), z których doprowadzone są przewody indywidualnie do poszczególnych grzejników. Najczęściej przewody doprowadzające lokalizowane są w podłodze (w warstwie estrichu) w rurach ochronnych. Projektowanie tego systemu wymaga szczególnie dokładnych obliczeń cieplnych i hydraulicznych, ponieważ bardzo ważnym elementem w działaniu ogrzewania tego typu jest, aby temperatura powierzchni podłogi w obszarze prowadzenia przewodów nie była zbyt wysoka i aby woda dopływająca do grzejników nie była zbyt ochłodzona.

ogrzewanie podłogowe - wężownice rurowe ogrzewania podłogowego są ułożone w wylewce jastrychowej. Nagrzewanie odbywa się przy niskiej temperaturze zasilania, wynoszącej około 35-45 st. C. Poprzez nagrzaną podłogę (temperatura nie wyższa niż 29 st. C) ogrzewa się pomieszczenie. Czas nagrzewania pomieszczenia przy ogrzewaniu podłogowym jest dłuższy, niż w przypadku stosowania konwencjonalnych grzejników. Rury systemu ogrzewania podłogowego mogą być wykonane z tworzywa sztucznego lub z metalu

ogrzewanie pompowe - przepływ wody w instalacji jest wymuszony poprzez pompę cyrkulacyjną (patrz pompa cyrkulacyjna).

otwarta komora spalania - przy pracy z otwartą komorą spalania urządzenie grzewcze ciepła pobiera powietrze spalania z pomieszczenia, w którym ją ustawiono. W związku z tym jest oczywistym, że pomieszczenie to musi dysponować wystarczającymi możliwościami doprowadzania powietrza. Można tutaj pomyśleć o kilku rozwiązaniach. Często dopływ powietrza zapewnia się poprzez otwory umieszczone w ścianie zewnętrznej lub szczeliny prowadzące na zewnątrz. W przypadku ustawienia kotła w pomieszczeniu mieszkalnym często oferuje się tzw. zespolenie powietrza w pomieszczeniach, kiedy to wystarczający przepływ powietrza zapewniony jest przez wzajemne połączenie powietrza w kilku pomieszczeniach (szczeliny w drzwiach

palnik ThermoStar - nowoczesny palnik chłodzony wodą umożliwia uzyskanie niskiej temperatury spalin. Dzięki temu kocioł np. Cerastar marki Junkers ma bardzo niską emisję substancji szkodliwych NOx i spełnia rygorystyczne normy Znaku Błękitnego Anioła. Palnik zamontowany jest w kotle na specjalnych zaczepach. Dzięki temu montaż i demontaż palnika odbywa się błyskawicznie co jest dużym udogodnieniem podczas wszelkich czynności serwisowych.

palnik niebieski Logatop BE/UBE - redukuje substancje szkodliwe NOx i CO, dzięki dalszemu rozwojowi systemu palnika niebieskiego ze zoptymalizowaną recyrkulacją przy małej gęstości właściwej energii. Cicha praca palnika przez optymalne doprowadzenie powietrza i wentylatorowemu nadmuchowi oraz nowemu systemowi mieszania.

pierwszeństwo przygotowywania ciepłej wody - układ pierwszeństwa przygotowywania ciepłej wody przerywa ogrzewanie pomieszczeń podczas nagrzewania wody użytkowej, tzn. podczas nagrzewania podgrzewacza zasobnikowego ciepłej wody. Dzieje się to w ten sposób, że pompa obiegu grzewczego zostaje wyłączona, pompa ładująca podgrzewacz zasobnikowy włączona, a woda grzewcza podgrzana do wymaganej temperatury, np. do 75 st. 0C.

płomyk dyżurny - niewielki płomyk, przy głównym palniku urządzenia gazowego, służący do zapłonu palnika głównego. Aby urządzenie gazowe było w ciągłej gotowości do pracy, płomyk dyżurny musi być cały czas zapalony.

płynna modulacja mocy - moc urządzenia jest zmienna (np. w zakresie 30 % - 100 % mocy) i dostosowuje się automatycznie do rzeczywistego zapotrzebowania na ciepło.

podciąganie kapilarne - podciąganie wody przez materiały porowate, w których znajdują się cieniutkie kanaliki zwane kapilarnymi. W niektórych ścianach murowanych podciąganie kapilarne może dochodzić nawet do kilku metrów.

podgrzewacz przepływowy - (podgrzewacz przepływowy wody) ogrzewa wodę użytkową, gdy podczas pobierania przepływa ona przez grzejnik, przy czym w czasie trwania poboru musi się dostarczyć wymaganą ilość ciepła. Moc podgrzewacza oraz nastawiona temperatura ciepłej wody ograniczają wielkość natężenia jej przepływu. Podgrzewacze przepływowe istnieją w wersji gazowej i elektrycznej.

podgrzewacz wody wiszący poziomy - to podgrzewacz wody instalowany na jednej ze ścian pomieszczenia mieszkalnego w pozycji poziomej. Kierunek przepływu wody nie jest dowolny. Urządzenie powinno być zainstalowane w taki sposób, żeby rurka odprowadzająca ciepłą wodę czerpała ją z górnej części podgrzewacza, a zimna woda dostarczana była do dolnej części urządzenia.

pojemność wodna - zdolność materiału do wchłaniania wody; w budownictwie znaczenie ma pojemność wodna wewnętrznych warstw przegród budowlanych: duża pojemność sprawia, że warstwy te mają zdolność absorbowania nadmiaru wilgoci, a następnie oddawania go do pomieszczenia, gdy powietrze staje się suchsze. Jeśli przegrody mają znikomą pojemność wodną, nadmiar wilgoci w powietrzu wewnętrznym powinien być w całości usuwany przez wentylację.

podgrzewacz zasobnikowy ciepłej wody - ogrzewa wodę użytkową przed jej pobieraniem i przechowuje ją do dalszego użytku. Ciepła woda o nastawionej temperaturze jest do dyspozycji dopiero po upływie pewnego czasu nagrzewania. Czas nagrzewania zależy od wielkości podgrzewacza, mocy cieplnej oraz od żądanej temperatury wody.

podgrzewacze wody w systemie zamkniętym - znajdują się pod oddziaływaniem ciśnienia w przewodzie doprowadzającym zimną wodę oraz ciśnienia wynikającego z rozszerzenia się wody wskutek jej nagrzewania. Dlatego w przewodzie doprowadzającym zimną wodę należy wmontować grupę bezpieczeństwa. Podgrzewacze zamknięte wody mogą dostarczać jednocześnie wodę do kilku punktów poboru.

pompa cyrkulacyjna - pompa wymuszająca obieg wody w instalacji c.o. lub c.w.u.

pompa ładująca - pompa wymuszająca obieg wody przez zasobnik c.w.u. (kotły stojące)

preparaty olejowe - substancje stosowane do zwalczania szkodników w fazie zimującej przez powlekanie ich warstwą nie przepuszczającą powietrza. Na rynku: PARA SOMMER 75 EC i PROMANAL 60 EC; zawierają olej parafinowy; nie są trujące dla ludzi.

prężność pary - w budownictwie - ciśnienie pary w ogrzewanym pomieszczeniu, które jest znacznie wyższe od ciśnienia pary w otoczeniu budynku, co powoduje ruch pary z pomieszczenia na zewnątrz.

przerywacze ciągu kominowego - są obowiązkowe w przypadku gazowych urządzeń grzewczych z otwartą komorą spalania, z palnikami atmosferycznymi i stanowią nieodłączną część składową kotła grzewczego. Przerywacz ciągu tworzy połączenie między spalinami i powietrzem w pomieszczeniu. Przez to zapewnia on prawidłowy przebieg procesu spalania, niezależnie od tego, czy ciąg w kominie jest zbyt duży, czy też tworzą się tam zatory w przepływie spalin, albo dochodzi do cofania się spalin.

przewody powietrzno-spalinowe - stosowane do kotłów z zamkniętą komorą spalania przewody koncentryczne, służące do doprowadzenia powietrza z zewnątrz budynku i odprowadzenia spalin na zewnątrz. 

przygotowywanie ciepłej wody w trybie przepływowym - proces przygotowywania ciepłej wody, podczas którego ciepła woda jest ogrzewana w trakcie przepływania przez urządzenie. Tak przygotowana ciepła woda jest natychmiast do dyspozycji po odkręceniu zaworu czerpalnego.

punkt rosy - stan, w którym powietrze nie może już wchłonąć więcej pary wodnej i wskutek tego następuje jej skraplanie się. Jeżeli zjawisko to występuje w niekorzystnym miejscu zewnętrznej przegrody budowlanej (np. w izolacji cieplnej), może doprowadzić do jej trwałego zawilgocenia.

regulator pogodowy - regulator ze zdalnym czujnikiem temperatury zewnętrznej, regulujący temperaturę z kotła na wyjściu do c.o., w zależności od temperatury zewnętrznej (przy niższej temperaturze zewnętrznej - wyższa temperatura zasilania c.o. i odwrotnie).

regulator pokojowy - regulator z wbudowanym czujnikiem temperatury, montowany w ogrzewanym pomieszczeniu i sterujący pracą kotła w zależności od temperatury w pomieszczeniu. Niektóre z nich posiadają wbudowany programator, umożliwiający zaprogramowanie czasów pracy urządzenia grzewczego

rekuperator - element wentylacji mechanicznej umożliwiający odzyskiwanie ciepła ze zużytego powietrza usuwanego przez wentylator na zewnątrz budynku: wymiennik, który odbiera je powietrzu wyrzucanemu i przekazuje świeżemu zasysanemu do wnętrza.

rezystancja jednostkowa - w ogrzewnictwie: opór elektryczny jednometrowego odcinka przewodu grzejnego, stały dla określonego typu kabla

solarny podgrzewacz zasobnikowy - w zależności od wykorzystywania pozyskanego ciepła stosuje się podgrzewacze zasobnikowe: ciepłej wody, kombinowane i buforowe. Biwalentne podgrzewacze zasobnikowe ciepłej wody z reguły stosuje się przy solarnym podgrzewaniu wody użytkowej, a podgrzewacze zasobnikowe buforowe do wspomagania ogrzewania. W przypadku łączenia podgrzewania wody pitnej oraz wspomagania ogrzewania odpowiednimi są kombinowane podgrzewacze zasobnikowe.

sprawność kotła - wyrażony w procentach stosunek mocy cieplnej kotła do jego nominalnego obciążenia cieplnego

sprawność urządzenia grzewczego - wyrażony w procentach stosunek energii przekazanej do pomieszczenia lub instalacji c.o. do energii zawartej w paliwie.

sprawność znormalizowana - stopień wykorzystania energii zawartej w paliwie. W urządzeniach gazowych sprawność znormalizowana może osiągnąć teoretycznie wartość 111 %. Kotły kondensacyjne  osiągają sprawność znormalizowaną w wysokości 109 % odniesioną do wartości opałowej. Przy odniesieniu do ciepła spalania, 97 % energii zawartej w paliwie gazowym jest przekształcane w ciepło do ogrzewania.

straty kominowe - strata kominowa jest częścią energii cieplnej, która niewykorzystana uchodzi ze spalinami na zewnątrz. Im mniejsza jest strata kominowa, tym wyższa sprawność urządzenia grzewczego. Mała strata kominowa oszczędza koszty ogrzewania i redukuje emisje szkodliwych substancji do otoczenia

straty powierzchniowe - jako straty powierzchniowe określa się stratę mocy palnika, która poprzez powierzchnię wytwornicy ciepła (kotła grzewczego) jest oddawana do otaczającego powietrza i w związku z tym nie pozostaje do dyspozycji, jako użyteczne ciepło grzewcze (np. w przypadku kotłów grzewczych, które ustawiono w pomieszczeniu piwnicznym). Straty te stają się zauważalne jako straty na promieniowanie podczas pracy palnika oraz jako straty stanu gotowości do pracy kotła, gdy palnik nie pracuje (powstają one właśnie w miesiącach przejściowych, lub nawet w lecie, kiedy to kocioł grzewczy wykorzystywany jest jedynie do przygotowywania ciepłej wody). Straty powierzchniowe w przypadku starego kotła grzewczego z reguły są w znacząco większe, niż straty kominowe, które będzie mierzył kominiarz (od 2004 r.). W związku z tym wielkość strat powierzchniowych jest czynnikiem decydującym o efektywności (o normatywnym współczynniku sprawności) wytwornicy ciepła. 

sprawność nominalna kotła - stosunek ilości energii uzyskanej w procesie spalania do energii wynikającej z wartości opałowej paliwa. Sprawność jest określana laboratoryjnie i podawana w dokumentacji technicznej kotła jako wartość procentowa [%].

system odprowadzania spalin LAS - stosowany w budownictwie wielorodzinnym zbiorczy przewód powietrzno-spalinowy, do którego można podłączyć większą ilość urządzeń gazowych. System ten jest bezpieczny (praca kotłów niezależna od powietrza w pomieszczeniu) i oszczędzający miejsce w budynku (jeden przewód dla wszystkich urządzeń, zamiast oddzielne przewody dla każdego urządzenia gazowego).

technika kondensacyjna - w kotłach kondensacyjnych ciepło pary wodnej w spalinach jest przejmowane przez specjalny wymiennik o dużej powierzchni. Skondensowana para wodna oddaje swoje ciepło wodzie grzewczej. Dzięki temu wykorzystana jest dodatkowa energia dla efektywnego ogrzewania. Taka oszczędność gazu w połączeniu z bardzo niskim poziomem emisji tlenków węgla CO oraz azotu NOx (znak Błękitnego Anioła) czyni kocioł kondensacyjny przyjaznym zarówno dla portfela jak i środowiska naturalnego.

technika ładowania warstwowego zasobnika - nowatorska technologia zastosowana przy podgrzewaniu ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) w kotle kondensacyjnym Cerasmart Modul marki Junkers. Ciepła woda użytkowa podgrzewana jest w wymienniku płytowym o dużej mocy i kierowana do zasobnika pojemnościowego. Woda ta wpływa do górnej części zasobnika (a nie do dolnej jak w tradycyjnych zasobnikach), co prowadzi do uwarstwienia temperaturowego wody w zasobniku. Zasobnik c.w.u. pracujący w technice warstwowej, posiada wyższą sprawność., dzięki czemu może być o połowę mniejszy, niż konwencjonalny zasobnik o porównywalnej mocy. 

temperatura pracy - dawniej źródła ciepła pracowały najczęściej ze stałą temperaturą pracy, niezależnie od temperatury zewnętrznej. Temperatura zasilania c.o. osiągana była przez zmieszanie schłodzonej wody powrotnej. Nowoczesne instalacje c.o. pracują tylko z takimi temperaturami, które są aktualnie potrzebne, aby zapewnić wymaganą temperaturę wewnętrzną. Dzięki regulacji pogodowej moc grzewcza dopasowuje się do aktualnego zapotrzebowania na ciepło. 

technologia Thermostream - technologia z wewnętrznym systemem rozdziału wody przeciwdziała tworzeniu się kondensatu poceniu się na powierzchniach ogrzewalnych. Dodatkowa niezawodność eksploatacyjna przy krytycznych warunkach instalacji dzięki zastosowaniu tej technologii.

termiczne instalacje solarne - instalacje solarne wykorzystują ciepło promieniowania słonecznego do ogrzewania wody. Ciepło to jest transportowane poprzez obieg instalacji solarnej od kolektora słonecznego do podgrzewacza zasobnikowego ciepłej wody. Kocioł konwencjonalnej instalacji grzewczej zapewnia odpowiednie dogrzewanie wody, jeśli energia słoneczna jest niewystarczająca. Ponieważ ciepło promieniowania słonecznego wychwytywane jest bezpośrednio, to tego rodzaju systemy określa się jako termiczne instalacje solarne.

wartość opałowa paliwa - ilość ciepła, jaka można uzyskać w wyniku spalenia paliwa gazowego, ciekłego lub stałego.

wartość opałowa - ilość ciepła, jaką można uzyskać ze spalenia 1 kg paliwa stałego lub ciekłego albo 1 m3 paliwa gazowego, wyrażana w megadżulach albo kilowatogodzinach na kilogram lub metr sześcienny: MJ/kg (lub MJ/m3) albo kWh/kg (lub kWh/m3), przy czym 1 kWh=3,6 MJ.

woda grzewcza - służy do przesyłania ciepła w całej instalacji.

woda do napełniania - służy do pierwotnego napełnienia całej instalacji

woda uzupełniająca - służy do uzupełniania ubytków w instalacji, w czasie eksploatacji

woda zasilająca - jest woda przeznaczona do uzupełniania poziomu wody w kotle parowym. Z reguły składa się ona z wody uzupełniającej i kondensatu, po odpowiednim przygotowaniu. Próbki do badań pobierane są przed dopływem do kotła.

współczynnik przenikania ciepła U - ilość ciepła, jaka przechodzi w ciągu jednej sekundy przez 1 m2 przegrody budowlanej przy różnicy temperatury po obu stronach tej przegrody wynoszącej 1 K (1 kelwin), mierzona w W/(m2.K). Im mniejszy współczynnik U, tym lepsza izolacyjność przegrody.

współczynnik przewodności cieplnej - ilość ciepła jaka przechodzi w ciągu jednej sekundy przez warstwę materiału grubości 1 m i o powierzchni 1 m2 przy różnicy temperatury po obu stronach tej warstwy wynoszącej 1 K (1 kelwin), mierzona w W/(m.K); im mniejszy współczynnik l, tym lepsza jest izolacyjność cieplna materiału.

współczynnik sprawności kotła - jest definiowany jako stosunek oddawanej mocy cieplnej (mocy grzewczej) do doprowadzonej mocy cieplnej (mocy paleniska). Współczynnik sprawności kotła jest zasadniczo odniesiony do mocy nominalnej kotła grzewczego i dlatego jest mierzony w stanie ustalonym, przy pracy ciągłej paleniska. Zgodnie z Heiz-AnIV, w wypadku źródeł ciepła o całkowitej mocy cieplnej powyżej 70 kW, konieczny jest podział. mocy cieplnej na kilka źródeł ciepła lub zastosowanie palników pracujących w sposób modulowany lub wielostopniowo. Wymaganie to uwzględniono w odpowiednich kotłach przez zastosowanie pracy wielostopniowej. W tym przypadku współczynnik sprawności kotła kształtuje się inaczej dla obciążenia częściowego (stopień 1) i obciążenia całkowitego (stopień 1 i 2), co znajduje swój wyraz w przebiegu krzywych. 
Dla pomiaru krzywej obciążenia częściowego nastawia się kocioł grzewczy na dopuszczalną moc minimalną (z regulacją 60% mocy nominalnej kotła grzewczego) i zgodnie z definicją prowadzi się pracę ciągłą. W kotłach grzewczych, posiadających palniki z dmuchawą, powstaje - w przeciwieństwie do kotłów grzewczych z palnikami bez dmuchawy - możliwości wyregulowania mocy kotłów na palniku. W celu umożliwienia oceny współczynnika sprawności przy innych mocach niż moc nominalna, przedstawiono tutaj współczynnik sprawności kotła w funkcji nastawionej mocy kotła (obciążenia kotła), oprócz przedstawienia współczynnika sprawności w funkcji temperatury wody w kotle. Pomiary przeprowadza się każdorazowo przy przyjętej w projekcie różnicy temperatur w obwodzie grzewczym 80/60 oC, odpowiednio do średniej temperatury wody w kotle 70 oC. Poszczególne wartości tej krzywej odpowiadają tym samym każdorazowo prawemu, końcowemu punktowi każdego wykresu w funkcji temperatury wody w kotle.

wydajność ciepłej wody użytkowej - wielkość przepływu c.w.u. (w l/min lub l/godz.) przez urządzenie podgrzewające wodę, przy założeniu podgrzania wody o określone t (np. o 50 K).

wymiana ciepła - Ruch ciepła wskutek ->konwekcji, ->promieniowania, oraz ->przewodzenia.

wymiennik ciepła - przejmuje energię od jednego medium roboczego (np. od ogrzanej wody) i przekazuje ją medium innemu (np. do wody użytkowej). 

zabezpieczenie przed brakiem wody - nie dopuszcza do przegrzania kotła grzewczego, gdy jest w nim zbyt mało wody, wyłączając wtedy palnik i blokując go przed samoczynnym ponownym włączeniem. Ogranicznik poziomu wody wyłącza palnik, wykorzystując w tym celu pływak, którego ruch oddziałuje na mikro wyłącznik, jeśli poziom wody obniży się więcej, niż wynosi jego ustalona najniższa dopuszczalna wysokość. 

zamknięta komora spalania - spalanie gazu odbywa się w zamkniętej komorze i jest niezależne od powietrza w pomieszczeniu. Powietrze do spalania pobierane jest specjalnymi przewodami z zewnątrz budynku. Spaliny również odprowadzane są na zewnątrz. Taki system pozwala na montowanie kotła wśród mebli, w zamkniętej szafie lub pomieszczeniu o małej kubaturze, gdzie byłyby problemy z dostępem do powietrza i odprowadzaniem spalin. System z zamkniętą komorą spalania wymaga zastosowania specjalnych przewodów powietrzno-spalinowych, których bogaty wybór znajdziecie Państwo w naszej ofercie.

zapłon - zapalanie płomyka dyżurnego lub palnika głównego.

zapłon elektroniczny (automatyczny) - zapłon palnika głównego odbywa się automatycznie (przez przeskok iskry elektrycznej) w chwili każdorazowego włączenia urządzenia, bez udziału płomyka dyżurnego. Urządzenie gazowe musi być zasilane w energię elektryczną (z baterii lub sieci el.). Przy tego rodzaju zapłonie wyeliminowane zostało zużycie gazu przez płomyk dyżurny, gdy urządzenie nie pracuje i jest w stanie gotowości do pracy.

zapłon elektroniczny ręczny - zapłon płomyka dyżurnego następuje przy pomocy iskry elektrycznej, po ręcznym uruchomieniu zapłonu zasilanego z baterii elektrycznej. Zapłon łatwiejszy dla użytkownika w porównaniu do zapłonu piezoelektrycznego (wciśnięcie przycisku jednym palcem).

zapłon piezoelektryczny - zapłon płomyka dyżurnego przez tzw. piezo zapalacz. Jest to urządzenie, które podczas każdorazowego ręcznego wciśnięcia przycisku, wytwarza przeskok iskry elektrycznej, od której następuje zapłon. W piezo zapalaczu wykorzystuje się tzw. zjawisko piezoelektryczne - powstawanie różnicy potencjałów elektrycznych, podczas nacisku na przeciwległe ścianki niektórych kryształów. Podczas zapalania płomyka dyżurnego, równocześnie z przyciskaniem przycisku piezo zapalacza, należy wcisnąć drugim palcem (na ok. 15 s) przycisk armatury gazowej. Urządzenie gazowe podczas pracy nie wymaga zasilania elektrycznego.

zapotrzebowanie na energię cieplną - ilość energii, jaka trzeba dostarczyć do budynku w określonym czasie, by utrzymać w pomieszczeniach pożądaną temperaturę. W ocenie budynków najczęściej stosuje się zapotrzebowanie roczne E w przeliczeniu na 1 m2 ogrzewanej powierzchni, a do określenia niezbędnych mocy urządzeń grzewczych - także zapotrzebowanie szczytowe.

zasada pracy trój ciągowego wymiennika ciepła - wymiennik ciepła jest tak skonstruowany, aby spaliny przed wydostaniem się do komina oddały jak najwięcej ciepła. W tym celu wydłużono maksymalnie drogę przepływu spalin przez wymiennik kotła. Spaliny muszą trzykrotnie przepłynąć przez wymiennik aby wydostać się na zewnątrz. W ten sposób obniżono temperaturę spalin na wypływie z kotła i odzyskano maksymalna ilość ciepła przez nie przenoszoną. Takie rozwiązanie konstrukcyjne pozwoliło automatycznie na znaczne podniesienie sprawności kotłów centralnego ogrzewania.
 
zasobnik c.w.u. - zbiornik (bojler) w którym ogrzewana jest woda użytkowa.
 
zasobnik ciśnieniowy ciepłej wody - elektryczny ogrzewacz c.w.u. z zasobnikiem o pojemności od 50 do 150 litrów. 
 
zasobnik ciepłej wody użytkowej - zasobniki c.w.u. współpracują z kotłami jednofunkcyjnymi. Zasobniki nie dysponują własnym źródłem ciepła, ciepła woda ogrzewana jest w instalacji. 
 
zasobnik warstwowy - wykorzystuje technologię ładowania warstwowego, tj. specjalny sposób w jaki ogrzewana jest ciepła woda użytkowa w zasobnikach pojemnościowych. Technologia ta posiada wiele zalet: mniejsza wielkość zasobnika przy takim samym komforcie użytkowania (o 50 % mniejsza wymagana pojemność zasobnika) wykorzystanie techniki kondensacji również przy przygotowaniu ciepłej wody użytkowej (oszczędność energii, mniejsza emisja spalin), krótszy czas nagrzewania zasobnika - zasobnik jest szybciej napełniany ciepłą wodą.
 
zawór bezpieczeństwa - zawór bezpieczeństwa zabezpieczają kocioł grzewczy, przed przekroczeniem dopuszczalnego ciśnienia roboczego. Jeśli ciśnienie w instalacji przekroczy nastawioną wartość, to woda, pokonując siłę oporu sprężyny, unosi talerzyk zaworu z jego gniazda do góry i wypływa poprzez przewód wydmuchowy.
  
zdalne sterowanie pracą kotła - sterowanie pracą kotła z regulatora zainstalowanego poza kotłem (np. w pomieszczeniu wzorcowym).

znak Błękitnego Anioła - znak ten, wprowadzony przez Federalny Urząd Ochrony środowiska w RFN do dobrowolnego stosowania, potwierdza spełnienie wysokich wymagań w zakresie emisji tlenków azotu (NOx) i tlenku węgla (CO) w spalinach, przez urządzenie energetyczne, w którym zachodzi proces spalania paliwa (np. gazowego). Niskie wartości NOx i CO w spalinach sprzyjają ochronie środowiska.

zużycie energii - Podział zużycia energii w gospodarstwach domowych: ogrzewanie pomieszczeń 75 %, przygotowanie c.w.u. 12 %, sprzęt gospodarstwa domowego/światło 13 %. Dlatego tak ważne jest wykorzystanie różnych sposobów na oszczędzanie energii.

admin, System Gaz, 2017